Đỗ Phi Thường tuổi Mậu Thân -1968, sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm nghề mộc cổ truyền từ lâu đời, là cháu nội của cụ Đỗ Văn Bỉnh (Cả Bỉnh) một người thợ cả vừa giỏi nghề lại khéo tay. Cụ được dân làng Chàng và nhiều làng, xã, huyện thuộc xứ Đoài công nhận là một trong những người thợ mộc có tay nghề khéo và giỏi giang bậc nhất ở làng mộc cổ truyền Chàng Sơn trong thế kỷ XX. Sinh ra trong một gia đình nhiều thế hệ làm nghề thợ mộc, từ lúc 6 đến 7 tuổi anh Thường đã đam mê nghề.
 |
Anh Thường kể: “Năm học lớp 9, tôi đã biết làm bông hoa Hồng bằng gỗ để tặng cho bạn gái...”! Vì yêu nghề nên anh đã theo bố, theo ông nội đi làm nghề khắp nơi. Năm 22 tuổi (năm 1990) tay nghề đã chuẩn mực, anh đã đi nhận làm những cỗ Kiệu thờ cho các đình làng, từ việc phạt mộc, chọn gỗ, chạm khắc, sàm đóng anh đều tự tay làm hết. Để không phụ thuộc vào các nhóm thợ khác nhiều, vừa tiết kiệm thời gian vừa thỏa sức sáng tạo, không bị gò bó theo khuôn phép mực thước cũ, anh đã tự tìm thầy để học thêm cả nghề Sơn son-Thếp vàng. Như vậy những tác phẩm điêu khắc do anh tạo tác như tượng Phật, nhóm tượng thờ, hoành phi, câu đối, Thiều châu, Cửa võng... Những con vật và biểu tượng thờ bộ tứ linh như: Long- Ly - Quy - Phượng. Lưỡng long chầu nguyệt. Ngũ Phúc, Tam đa... đã được anh “biến hóa” từ những khúc gỗ, gốc cây tưởng như vật vô tri, vô giác thành những tác phẩm nghệ thuật sống động, có hồn. Những bức tranh gỗ phù điêu phong cảnh làng quê, những pho tượng chân dung, những nhân vật lịch sử anh đã làm như: Phật hoàng, bộ tượng Quốc tổ Hùng Vương, chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp... được người xem khen ngợi và đánh giá cao tay nghề. Nhiều tác phẩm mang anh mang đi dự thi, tham gia triển lãm ở cấp huyện, tỉnh (Hà Tây cũ) và Hà Nội đều được giải thưởng, trong đó có cả giải thưởng của UNESCO.
 |
Với 58 tuổi đời, đã hơn 40 năm tuổi nghề... Nghệ nhân Đỗ Phi Thường mải mê làm việc và thỏa sức sáng tạo, để lại cho đời hàng trăm tác phẩm nghệ thuật, trong đó có nhiều sản phẩm đặc sắc mang đậm nét và vốn cổ truyền của làng nghề mộc Chàng Sơn mà không nơi nào có được. Anh đã được công nhận là Nghệ nhân Hà Nội năm 2015.
Nói về truyền thống nghề của gia đình, anh Thườngchia sẻ: “Nếu tính từ ông cụ tám đời, tôi là đời thứ 9 đi theo nghề mộc, hầu hết anh, em, con, cháu...hiện giờ không mấy ai theo nghề, chỉ có tôi đam mê và say mê nghề. Nghề này vất vả và không làm giàu nhanh được nên thế hệ hôm nay họ không học nghề nữa. Tôi chỉ mơ ước có một cơ sở nào đó mà thành phố hoặc Nhà nước tổ chức dạy nghề mộc cổ truyền, sơn son, thếp vàng... tôi sẽ tình nguyện đến đó dạy nghề miễn phí cho các cháu. Và cũng chỉ mong muốn Hiệp hội Làng nghề Việt Nam quan tâm tạo điều kiện truyền thông, động viên những thanh niên có năng khiếu tham gia học nghề để giữ gìn và phát triển nghề mộc có vốn cổ độc đáo ở xứ Đoài...”!
Tạm biệt Nghệ nhân Đỗ Phi Thường, một nghệ nhân, người thợ mộc thật thà, chất phác...nhưng trí tuệ thật sâu sắc, nhân văn, bàn tay khéo léo. Tôi bảo: Anh có cái tên thật đúng với nghề. Phi Thường và độc đáo...!!!